Relatieve vochtigheid

Relatieve vochtigheid: vocht in huis meten

De relatieve vochtigheid van een huis bepaalt of het een gezonde leefomgeving is. Een te hoge luchtvochtigheid leidt immers tot vochtproblemen zoals condensatie. Deze zijn gevaarlijk voor de gezondheid van huis en gezin. In dit artikel lees je hoe je de relatieve luchtvochtigheid van je huis kunt optimaliseren.

Wat is relatieve vochtigheid?

Met relatieve luchtvochtigheid drukken we uit hoeveel waterdamp de lucht bevat in verhouding tot de maximale hoeveelheid waterdamp in de lucht (in %). Dit drukken we uit met de Griekse letter φ (fi).

Hoeveel waterdamp er in de lucht zit, wordt bepaald door temperatuur en luchtdruk. Hoe warmer de lucht en hoe kleiner de luchtdruk, hoe meer waterdamp er in de lucht kan hangen. Bij een temperatuur- of drukschommeling zal die verhouding – ook wel relatieve vochtigheid genoemd – veranderen.

De relatieve vochtigheid geeft dus aan hoeveel waterdamp de lucht nog kan absorberen, vooraleer er verzadiging optreedt (100% RV). Bij 100% relatieve luchtvochtigheid heeft de lucht zijn maximum aan waterdamp bereikt. Dit noemt men het dauwpunt.

Voorbeeld relatieve vochtigheid: condens in de badkamer

Het bekendste voorbeeld is condensatie. Stel dat je een douche neemt. Het warme water verhoogt de temperatuur in de badkamer lichtjes. Daardoor neemt de binnenlucht meer waterdamp.

Maar de vochtige lucht komt in contact met het raam in de badkamer. De temperatuur van het raam ligt een pak lager en koelt de lucht snel af. Door de dalende temperatuur stijgt de relatieve vochtigheid, tot ze het dauwpunt bereikt en condenseert. Gevolg? De typische waterdruppels op het raam.

De ideale luchtvochtigheid

Voor optimaal comfort en een gezond binnenklimaat schommelt de relatieve luchtvochtigheid in huis best tussen 40% en 60% bij een temperatuur van 18 à 22 °C. Dit betekent dat ons binnenklimaat een pak droger is dan de buitenlucht. In ons Belgisch-Nederlands klimaat schommelt de relatieve vochtigheid meestal rond de 65 tot 90%!

Temperatuurschommelingen en luchtdruk kunnen de relatieve vochtigheid echter uit evenwicht brengen. Wanneer de vochtigheid te hoog ligt, zal er condensatie optreden met vochtige muren en plafonds tot gevolg. Als de vochtproblemen te lang aanhouden, zal er schimmel ontstaan.

De hygrometer: vocht in huis meten

De relatieve luchtvochtigheid kan gemeten worden met een hygrometer (“Hygro”= Grieks voor vocht). Bestaande zowel onder analoge als digitale vorm zijn hygrometers meestal terug te vinden in weerstations. De veranderingen in de luchtvochtigheid worden dan gemeten met behulp van een sensor.

Hygrometer - Luchtvochtigheid metenBij analoge toestellen wordt gebruik gemaakt van een haarhygrometer. Bij deze hygrometers verandert het haar van lengte naargelang de luchtvochtigheid in huis verandert. Hoe meer het haar zal krimpen, hoe lager de luchtvochtigheid in huis zal zijn. Deze veranderingen worden overgebracht naar een wijzer die de luchtvochtigheid aanduidt.

Hoge luchtvochtigheid: oorzaak & gevolg

Hoe ontstaat te hoge luchtvochtigheid? Er zijn verschillende oorzaken mogelijk, maar meestal gaat het om:

  1. Doorslaand vocht
  2. Opstijgend vocht
  3. Lekkages
  4. Gebrekkige ventilatie

Het is zaak om zo snel mogelijk de bron van de hoge vochtigheid te achterhalen en aan te pakken. Te hoge luchtvochtigheid leidt namelijk tot schimmels. Deze kunnen zware gevolgen voor de gezondheid hebben. Ze kunnen allergische reacties uitlokken of ademhalingsproblemen veroorzaken. Ook de woning lijdt eronder : verf gaat afbladderen, het behang komt los, hout begint te rotten enz.

Hoe relatieve vochtigheid in huis verlagen?

Om vochtproblemen te voorkomen, kan je op verschillende manieren de luchtvochtigheid in huis verlagen.

Vochtigheidsgraad Mogelijke oplossingen
0° – 40° 1. Ramen openzetten
2. Luchtontvochtiger plaatsen
70° – 100° 1. Luchtontvochtiger plaatsen
2. Kamerplanten opstellen
3. Natte doeken ophangen

Een goede ventilatie is alvast een goed begin. Je kan ook een vochtvreter gebruiken als tijdelijke oplossing. In ruimtes die doorgaans vochtig zijn zoals een badkamer, kan je een luchtontvochtiger laten plaatsen.

Relatieve vochtigheid: verlaag de luchtvochtigheid met een ventilatiesysteem

Gaat je keuze uit naar een ventilatiesysteem, dan zijn volgende mogelijkheden beschikbaar:

  • Ventilatiesysteem B: Dit systeem zorgt voor een natuurlijke luchtafvoer en een mechanische luchttoevoer. Hoewel het om de goedkoopste oplossing gaat, wordt dit systeem nog maar zelden toegepast.
  • Ventilatiesysteem C: Bij dit systeem bepaal je zelf hoeveel vochtige lucht je naar buiten wilt afvoeren. Het laat je echter niet toe om weer verse lucht naar binnen toe te voeren.
  • Ventilatiesysteem D: Ook wel balansventilatie genoemd, zorgt dit systeem voor de toevoer van verse binnenlucht en de afvoer van vochtige lucht. In tegenstelling tot de twee vorige systemen wordt de warmte uit de afgevoerde lucht volledig gerecupereerd.

Twijfels? Laat een gratis vochtdiagnose uitvoeren!

Als je vermoedt dat de luchtvochtigheid in jouw woning te hoog ligt, kan je best een diagnose laten uitvoeren door een specialist. Die kan je de beste oplossing aanreiken om de vochtproblemen zo snel mogelijk onder controle te krijgen.

Ja, ik wil een gratis vochtdiagnose